Apache Superset ve Apache Doris: Power BI’dan Çıkışın Gerçek Maliyeti

31 Ağustos 2026’da tek cümlelik bir soru geldi. Power BI yerine kullanabilecekleri bir alternatif var mı? Gerekçe Microsoft ürünlerinden çıkmak.

Cevabı yazarken fark ettim ki soru sanıldığı kadar basit değil ve piyasada iki isim sürekli birbirine karıştırılıyor. Apache Superset ile Apache Doris üst üste duran iki katman.

Superset raporun yüzü, yani Power BI Desktop ve Power BI Service’in karşılığı. Doris raporun altındaki motor, yani SSAS ve veri ambarının karşılığı. Kullanıcı Doris’i hiç görmez ama sorgunun 2 saniyede mi 40 saniyede mi döndüğünü orası belirler. Bir kurum Superset’i tek başına alıp altına mevcut PostgreSQL’ini koyabilir ve çoğu zaman bu yeter.

Aşağıdaki sürüm ve yapılandırma bilgilerinin hepsi 2 Eylül 2026 itibarıyla doğrulandı.

Superset nedir, üretimde neye benziyor

Airbnb’de Maxime Beauchemin’in hackathon projesi olarak doğdu. Aynı kişi Apache Airflow’u da yazmıştı. 2017’de Apache inkübatörüne girdi, 2021’de üst düzey proje oldu. Apache 2.0 lisansı, GitHub’da 74.588 yıldız. Güncel sürüm 6.1.0, 13 Mayıs 2026.

Lisansı sıfır lira. Şimdi üretim kurulumuna bakalım.

Nginx
  └── Gunicorn + Flask (Superset web)
        ├── PostgreSQL   (metadata: kullanıcı, dashboard, chart, zamanlama)
        ├── Redis        (cache + SQL Lab sonuç + Celery broker)
        ├── Celery worker (asenkron sorgu, rapor, thumbnail)
        ├── Celery beat  (zamanlayıcı, kümede TEK instance)
        └── Headless Chrome (rapor ekran görüntüsü)

Beş parça ve hiçbiri opsiyonel değil. SQLite ile üretim yapılmıyor. Redis kurmazsanız asenkron SQL Lab sorguları ve zamanlanmış raporlar hiç çalışmıyor. Celery beat’ten yanlışlıkla iki tane çalıştırırsanız raporlar iki kez gider.

Bu yığın kendi kendine ayakta durmuyor. Kabaca yarım tam zamanlı bir platform mühendisi demek. 200 kullanıcılı bir kurumda bu maliyet Power BI lisanslarının yanında komik kalıyor. 15 kullanıcıda ise açık kaynak pahalıya gelebiliyor, çünkü lisansı sıfırladınız ama bakım maliyetini kurumun içine aldınız.

Yetkilendirme Flask-AppBuilder üzerinde. Admin, Alpha, Gamma ve sql_lab rolleri hazır geliyor. Satır düzeyi güvenlik dataset üzerinde tanımlanıyor ve kullanıcının rolüne göre sorguya WHERE ekliyor. LDAP, OAuth ve OIDC destekli. Kolon maskeleme ve kiracı bazlı beyaz etiket istiyorsanız kendi kodunuzu yazacaksınız.

2026’da iki şey değişti. 6.0 ile Ant Design v5 tabanlı arayüz yenilemesi, karanlık tema ve alt yol dağıtımı geldi, yani artık /analytics gibi bir prefix altında reverse proxy arkasında çalışabiliyor. 6.1 ile Extensions çerçevesi, uzun işleri iptal edebilen Global Task Framework ve bir MCP servisi geldi. MCP tarafı yapay zeka asistanlarının Superset’i yapılandırılmış biçimde sürmesine izin veriyor. Yıl içinde ayrıca MongoDB desteği eklendi, PyMongoSQL diyalektiyle koleksiyonlara SQL yazılabiliyor.

Doris nedir, neden iki süreçten ibaret

Baidu’nun reklam raporlaması için yazdığı Palo. 2017’de açık kaynak, Temmuz 2018’de Apache Software Foundation’a bağış, Haziran 2022’de üst düzey proje. C++ ve Java, Apache 2.0, 15.849 yıldız. İki aktif hat var: 4.0.8 bakım (14 Ağustos 2026) ve 4.1.3 özellik (13 Temmuz 2026). Üretime giriyorsanız 4.0.x.

Mimari iki süreç tipinden ibaret. FE metadata, SQL planı ve MySQL protokolünü taşıyor. BE kolon bazlı depolamayı ve vektörize MPP yürütmeyi yapıyor. ZooKeeper yok, HDFS zorunlu değil, ayrı koordinatör yok. ClickHouse’un Keeper’ı ya da klasik Hadoop yığını gibi yan bileşen taşımıyorsunuz ve bu bakım tarafında gerçek bir fark.

Kaynak ihtiyacı ise laptop ölçeğinde değil. FE minimum 4 CPU ve 8 GB, tipik 8 CPU ve 16 GB. BE varsayılanı 8 CPU ve 16 GB, yüklü ortamda 16 CPU ve 32 GB. Üç replika için en az üç BE sunucusu, FE FOLLOWER sayısı tek olmak zorunda ve genelde üç yetiyor.

Tablo oluştururken seçtiğiniz model geri dönmesi pahalı bir karar. Duplicate ham kayıt tutuyor, log ve olay verisi için doğru. Aggregate yazarken önceden topluyor, disk ve sorgu süresi kazandırıyor ama ham satırı geri alamıyorsunuz. Unique birincil anahtar üzerinden satır düzeyi upsert veriyor, merge-on-write sayesinde okuma hızlı kalıyor. Power BI dünyasında “tabloyu tekrar yenile” ile çözülen şeyin gerçek zamanlı karşılığı bu.

MySQL protokolü uyumlu olduğu için her MySQL istemcisi ve JDBC sürücüsü doğrudan bağlanıyor. Superset tarafında sqlalchemy-doris kuruluyor, bağlantı dizesi doris://kullanici:parola@host:9030/catalog.db biçiminde. Konnektör Superset çekirdeğine 2023’te girdi, üçüncü parti eklenti değil.

4.0 ile üç şey geldi. Vektör arama harici bir vektör veritabanı kurmadan aynı SQL içinde çalışıyor. AI fonksiyonları SQL’den doğrudan dil modeli çağırıp özetleme ve duygu analizi yapıyor. ETL tarafında spill-to-disk sayesinde bellek sınırı aşılınca ara veri diske yazılıyor ve ağır işler çökmüyor.

Güvenlik tarafı beklediğinizden olgun. RBAC var, isteğe bağlı Apache Ranger ile merkezi yetkilendirmeye bağlanıyor. LDAP kimlik doğrulama, TLS 1.2 ve 1.3, audit_log sistem tablosu, kolon maskeleme.

Uçtan uca zincir

SQL Server (OLTP)
   │  Flink CDC, SQL Server konnektörü
   │  kilitsiz okuma, kaldığı yerden devam, otomatik DDL senkronu
   ▼
Apache Doris  ODS → DWD → DWS, Unique model + materialized view
   │  sqlalchemy-doris
   ▼
Apache Superset  dataset + metric + RLS + dashboard

Karşılık tablosunun dürüst hali şöyle:

Kalın yazdığım iki satır, teklif aşamasında kimsenin takvime koymadığı iki satır.

Doris’e ne zaman gerek yok

Veri birkaç yüz milyon satırın altındaysa ve tek sunucu PostgreSQL saniyeler içinde cevap veriyorsa Doris üç sunucu ve yeni bir uzmanlık alanı demektir. PostgreSQL artı Superset çoğu kurumda yeter. Doris’i haklı çıkaran dört şey: milyar satır ölçeği, saniye altı dashboard beklentisi, yüksek eşzamanlı kullanıcı, gerçek zamanlı upsert. En az ikisi masada yoksa kurmayın.

Egemenlik argümanının dürüst hali

Çıkış sebebi egemenlikse dikkatli olun. Tableau Salesforce’un, Looker Google’ın, Qlik bir ABD yatırım fonunun. Bir ABD sağlayıcısından ötekine geçmek gerekçeyi karşılamıyor.

Ama açık kaynak tarafında da tablo tertemiz değil. Superset’in ticari omurgası Preset, ABD merkezli. Doris’in arkasındaki uzmanlık SelectDB ve VeloDB’de, ikisi de Çin kökenli ekipler. Her ikisinin kodu Apache 2.0 ve vakıf çatısı altında, kendi sunucunuzda çalışıyor, veri dışarı çıkmıyor. Bağımlılık lisansta bitiyor, yol haritasında ve uzmanlıkta devam ediyor.

Türkiye’de Superset bilen ekip bulunur. Doris bilen neredeyse yok. Bu bir risk kalemi ve teklifin içine yazılması gerekiyor.

Sırada ne var

İkinci parçada bu iki ürünü kendi makinemde Docker ile ayağa kaldırdım. 20 milyon satırlık bir satış tablosu ürettim, aynı veriyi Doris’e, PostgreSQL’e ve SQL Server 2025’e yükledim, altı sorguyu üçer kez ölçtüm. Superset’in ve Doris’in SQL Server ile nasıl konuştuğunu da test ettim, Doris eski ambarı kopyalamadan sorgulayabiliyor. Kurulum sırasında yedi ayrı yerde takıldım ve hepsini yazdım.

Laboratuvarın tamamı açık kaynak, tek komutla kuruluyor: github.com/dmcteknoloji/doris-superset-lab

Sık sorulanlar

Apache Superset ile Apache Doris arasındaki fark nedir?

Superset görselleştirme katmanıdır, kullanıcının dashboard açtığı yerdir ve Power BI Desktop ile Power BI Service’in karşılığıdır. Apache Doris ise altta çalışan MPP analitik veritabanıdır, SSAS ve veri ambarının karşılığıdır. Üst üste duran iki katmandır.

Power BI’ın açık kaynak alternatifi var mı?

Raporlama yüzü için Apache Superset ve Metabase karşılık verir. Ancak Power BI yalnız durmaz. SSAS’taki DAX ölçüleri taşınmaz ve baştan yazılır, SSRS’in piksel hassas sayfalı raporlarının birebir açık kaynak karşılığı yoktur, Excel’den canlı bağlantı da yoktur.

Apache Superset gerçekten ücretsiz mi?

Lisansı Apache 2.0 ve ücretsizdir. Üretim kurulumu web sunucusu, PostgreSQL metadata veritabanı, Redis, Celery işçileri ve zamanlanmış raporlar için headless Chrome ister. Bu yığın kabaca yarım tam zamanlı bir platform mühendisi demektir.

Apache Doris kimin projesi?

Baidu’nun Palo adlı sistemi olarak başladı, 2018’de Apache Software Foundation’a bağışlandı ve Haziran 2022’de üst düzey proje oldu. Ticari destek SelectDB ve VeloDB şirketlerinde yoğunlaşmıştır.

Bu işi birlikte yapmak isterseniz

DMC Bilgi Teknolojileri olarak on beş yılı aşkın süredir SQL Server ve veritabanı tarafında çalışıyoruz. Power BI çıkışı sorulduğunda ilk yaptığımız iş ürün önermek değil, kapsamı sayıya dökmek. Kaç Power BI raporu, kaç SSRS raporu, kaç SSIS paketi, kaç DAX ölçüsü, kaç aktif kullanıcı, hangi veri kaynakları.

Altındaki katman görünmeden verilen takvim tahmin oluyor ve göç projeleri genelde tam buradan yarıda kalıyor.

Yaptığımız işler: SQL Server sağlık ve güvenlik değerlendirmesi, SQL Server’dan PostgreSQL’e geçiş, veri ambarının yeniden kurgulanması, raporlama katmanının taşınması ve devamında yönetilen DBA hizmeti. Değerlendirme aşaması kısa ve somut, çıktısı bulgu listesi ile takvim.

iletisim@dmcteknoloji.com · dmcteknoloji.com · 0212 945 61 66